Van hằng nhiệt điều tiết dòng nước làm mát giữa động cơ và két nước. Khi máy còn nguội, van đóng để nước chỉ tuần hoàn trong thân máy, giúp động cơ nhanh đạt nhiệt độ làm việc. Khi nhiệt độ tăng đủ, van mở cho nước qua két để giải nhiệt.
Hai kiểu hỏng, hai hậu quả trái ngược
Kẹt ở trạng thái mở. Nước luôn chạy qua két nên động cơ lâu nóng máy. Hậu quả là hệ thống sưởi kém, và quan trọng hơn, hộp điều khiển động cơ phải chạy chế độ làm giàu hoà khí kéo dài khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng rõ rệt.
Kẹt ở trạng thái đóng. Nước không qua được két nước, nhiệt độ tăng rất nhanh. Đây là tình huống nguy hiểm, có thể dẫn tới quá nhiệt chỉ sau vài phút chạy.
Cách kiểm tra sơ bộ
Khởi động máy nguội và sờ ống nước trên nối từ động cơ ra két nước. Trong khoảng 5–10 phút đầu ống này phải còn mát — nghĩa là van đang đóng đúng chức năng. Khi kim nhiệt lên tới vạch làm việc, ống phải nóng lên khá đột ngột, đó là lúc van mở.
Nếu ống nóng ngay từ khi mới nổ máy, van nhiều khả năng đang kẹt mở. Nếu động cơ đã quá nóng mà ống vẫn mát, van đang kẹt đóng — tắt máy ngay.
Lưu ý khi thay
Van hằng nhiệt thường được cấp kèm gioăng hoặc ở dạng cụm có vỏ nhựa liền. Nên thay cả cụm theo đúng mã phụ tùng thay vì tách lõi van, vì vỏ nhựa cũng lão hoá theo nhiệt và là điểm rò rỉ phổ biến.
Sau khi thay bắt buộc xả gió hệ thống làm mát. Nhiều xe châu Âu có van xả gió riêng và quy trình xả theo thứ tự — làm sai sẽ tạo túi khí gây quá nhiệt dù chi tiết mới hoàn toàn tốt.